Εξηγήσεις

Αυτό το blog δημιουργήθηκε, κατ΄ αρχάς, διά να διευκολύνει την συμμετοχή μου σε ένα φόρουμ (βλέπε εδώ) και την αποχώρησή μου από ένα άλλο (βλέπε εδώ). Εν συνεχεία, θα εξελιχθεί εις αυτό που δηλώνει ο τίτλος και ο υπότιτλός του (βλέπε - ΚΥΡΙΩΣ - εδώ).

Friday, December 13, 2013

Δύο ξυλάκια κι΄ ένα δερμάτινο κορδόνι...

(Μπορείτε να δείτε μία δημόσια συζήτηση επί του θέματος, εδώ...)


Ο ...παράξενος καθηγητής εισήλθε εις την αίθουσα διαδασκαλίας με μεγάλη καθυστέρηση. Ακούμπησε στην έδρα δύο κυλινδρικά ξυλάκια και ένα δερμάτινο, εύκαμπτο, κοδρόνι βαμμένο κόκκινο σε ορισμένα σημεία του και φέρον “γάντζο” κατά το ένα άκρο του (βλέπε σχήμα) και είπε στους μαθητές:





«Ποιος θα μπορέσει να βρει το τι θα φτιάξω με αυτά τα εξαρτήματα...»

Πολλοί απήντησαν ...σχεδόν ορθώς και, ένας, εντελώς ορθώς.

Κλικάρετε εδώ διά να δείτε (σχηματοποιημένη) την απάντηση:


Μία δευτέρα λύση του αυτού προβλήματος είναι η επομένη:
...
Ο "κόμπος" ευρίσκεται εντός του αδιαφανούς σωλήνος...

Κλικάρετε εδώ διά να δείτε (σχηματοποιημένη) την απάντηση:


Ως προς την ορθή και την «εντελώς» ορθή απάντηση:

Η ορθή απάντηση διά τα εξαρτήματα της πρώτης εικόνος δεν είναι ότι «με αυτά φτιάχνουμε ένα κανονικό τετράεδρο» αλλ΄, ότι «φτιάχνουμε όλα τα τετράεδρα που έχουν δύο απέναντι ακμές ίσες (τις “ξύλινες”) και το άθροισμα των ακμών του είναι το 6-πλάσιο της μίας εξ αυτών.»

Κοινοποιήσεις...

Αυτή η ανάρτηση θα περιλαμβάνει τους ιστοτόπους (ή/και πρόσωπα) εις του οποίους γνωστοποίησα την ύπαρξη αυτού, εδώ, του blog. Οι αναγνώστες μπορούν (και προτρέπονται) να προτείνουν και άλλους, όσους θεωρούν κατάλληλους...
Μπορείτε να μεταβείτε εις αυτούς, "κλικάροντας" επάνω στις εικόνες.


1η Γνωστοποίηση:



Διά να μεταβείτε εις το φόρουμ "κλικάρετε επί της εικόνος" .

Το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης:

Το θέμα της προηγουμένης δημοσίευσης εξετάζεται, εν εκτάσει, σε ένα νεο-“ιδρυθέν” blog.
Τίτλος του θέματος:
«Εύρεση του όγκου πυραμίδος.»
Διεύθυνση:
http://teaching-geometry.blogspot.gr/2013/12/blog-post.html

(Εάν δεν θεωρήσετε την επίσκεψη ως περιττό κόπο, δεν θα θεωρήσω ως περιττό κόπο την δημιουργία του blog...)

Σχόλιο (σε τρία μέρη):
1ον: Η “άγρα πελατείας” δεν είναι αθέμιτη.
2ον: (Όμως), η προσπάθεια μετατροπής των συνομιλητών (φόρουμ) εις αναγνώστες με περιορισμένες δυνατότητες συνομιλίας (blog) είναι σφαλερή.
3ον: (Όμως) η δημιουργία υλικού τεκμηρίωσης προς τροφοδότηση μίας ουσιαστικής συζήτησης, συνιστά ορθή μεθόδευση.



2α Γνωστοποίηση:


Διά να μεταβείτε εις το φόρουμ "κλικάρετε επί της εικόνος" .

Το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης:

Εκκρεμότητες...

Δημοσίευσηαπό Αλεξίνοος » Παρ. Δεκ. 13, 2013 3:56 pm
Λόγοι ανεξάρτητοι της θελήσεώς μου με υποχρεώνουν
να διακόψω την συμμετοχή μου εις το φόρουμ.
Πρωτίστως, ευχαριστώ:
Τους διαχειριστές, τους συνομιλητές και τους αναγνώστες,
διά
την φιλοξενία, τα ενδιαφέροντα σχόλια, και τον χρόνο τους,
αντιστοίχως.
...
Υπάρχουν ορισμένες εκκρεμότητες,
σχετικώς προς τα θέματα που έχω δημοσιεύσει:

1η εκκρεμότης:
«Αγρότης, ηλεκτρολόγος και σκύλος.», εδώ:
viewtopic.php?f=95&t=41042
Το θέμα εξετάζεται σε ένα blog υπό τον τίτλο
«Ξυλουργός, Θαλής και Πυραμίς»
(http://thales-pyramis.blogspot.gr/)
Πρόκειται περί της, ανά κεφάλαιο, δημοσίευσης
μίας σχετικής πραγματείας υπό μορφήν “αφηγήματος”.

Οι λοιπές εκκρεμότητες αντιμετωπίζονται
σε ένα glog ειδικώς δημιουργημένο (και) δι΄ αυτόν τον σκοπό,

Λοιπές εκκρεμότητες...:

2α εκκρεμότης:
«Το ανάπτυγμα του όγκου...», εδώ:
viewtopic.php?f=95&t=41354
Εκκρεμούν τα κατασκευαστικά στοιχεία ενός εποπτικού οργάνου...
Αυτά, υπάρχουν εδώ:
«Εύρεση του όγκου πυραμίδος
(http://teaching-geometry.blogspot.gr/20 ... -post.html)

3η εκκρεμότης:
«Πολύεδρα, κανονικά και ...αντικανονικά.», εδώ:
viewtopic.php?f=95&t=41209
Εκκρεμεί η εξέταση του κύβου και η υπόδειξη μεθόδων
ορθής σχεδιάσεως της προβολής ενός στερεού με απλά μέσα.
Αυτή, ...θα υπάρξει εδώ:
«Πολύεδρα, κανονικά και ...αντικανονικά.»
http://teaching-geometry.blogspot.gr/20 ... _1140.html

4η εκκρεμότης:
«Από τρεις ...μείναν δύο ή ...μία.», εδώ:
viewtopic.php?f=22&t=41330

Σημείωση:
Το θέμα σχετίζεται με την προηγουμένη εκκρεμότητα (3η).

Η εκκρεμότης, υπάρχει εδώ:
«Ορθή προβολή τρισορθογωνίου τριέδρου γωνίας επί επιπέδου.»
(http://teaching-geometry.blogspot.gr/20 ... _3408.html)



3η Γνωστοποίηση:

Αυτή υπάρχει σε ειδική ανάρτηση, υπό τον τίτλο: «Το πρόβλημα του Θαλή... (Ανάρτηση γιά “ειδική χρήση”)». Πρόκειται περί μίας ενημερωτικής “αφίσας σχετικής προς το θέμα που πραγματεύομαι εις το blog υπό τον τίτλο: «Ξυλουργός, Θαλής και Πυραμίς». Η ενημέρωση γίνεται προς τους διαχειριστές διαφόρων, σχετικών ιστοτόπων, με την προτροπή, εάν θέλουν, να συμπεριλάβουν το όλον θέμα ή, το συγκεκριμένο της ανάρτηση εις την θεματολογία τους. Επειδή, εις αυτούς, δεν τίθεται ο όρος να αναφέρουν την πηγή, δεν δημοσιοποιούνται τα στοιχεία τους, εκτός και αν το ζητήσουν.


 


Thursday, December 12, 2013

Ορθή προβολή τριέδρου τρισορθογωνίου γωνίας.

Το θέμα πρωτο-δημοσιεύθηκε εις το mathematica.gr, εδώ και υπό την εξής μορφή:

Από τρεις ...μείναν δύο ή ...μία. (Δευτ. Δεκ. 02, 2013 12:06 pm)

Θεωρούμε τρίεδρη τρισορθογώνια γωνία O,XYZ και την ορθή προβολή της, O',X'Y'Z', επί επιπέδου (P).
Εάν η γωνία X'O'Y' είναι ορθή και η OZ δεν είναι κάθετος επί το (P) (ήτοι, οι OX, OY δεν είναι παράλληλες προς αυτό, οπότε, η O,XYZ προβάλλεται ως X'O'Y' ) τότε, η O'Z' θα είναι αντικειμένη μίας εκ των O'X', O'Y' 

(Δεν έχουν υπάρξει απαντήσεις εισέτι.)

...

Εδώ, δημοσιεύται η απάντηση που εκκρεμεί προς τους αναγνώστες (βλέπε εδώ) του εν λόγω φόρουμ και λόγω πιέσεως χρόνου, θα περιοριστώ σε δύο σχήματα συνοδευόμενα από τις (όχι και πολύ "αυστηρές") επεξηγήσεις τους:

 

 

 Όταν οι ευθείες Οx, Oy, της τρισορθογωνίου τριέδρου Ο,xyz τέμνουν το επίπεδο της (καθέτου) προβολής εις τα σημεία Α και Β, αντιστοίχως το τρίγωνο Ο΄ΑΒ, όπου Ο΄ η προβλή του Ο, είναι αμβλυγώνιο εις το Ο΄. Τότε, η Οz΄, προβολή της Οz, είναι διάφορος των Ο΄x΄ και Ο΄y, προβολών των Ox και Oy, αντιστοίχως.

Διά την απόδειξη παρατείθεται το επόμενο σχήμα:

 

 

Όταν μία των Οx, Oy, της τρισορθογωνίου τριέδρου Ο,xyz είναι παράλληλος προς το επίπεδο της (καθέτου) προβολής, έστω η Oy, τότε η γωνία xΟy προβάλλεται κατ΄ ορθήν γωνίαν, η δε ευθεία Oz΄, προβολή της ευθείας Oz, ταυτίζεται προς την Ox΄, προβολή της Ox. Οπότε, η Oz΄, προβολή της ημιευθείας Οz είτε ταυτίζεται με την Οx΄ ή, είναι αντικειμένη της.

 

 

 

Σημαντική παρατήρηση:

Θα ανωτέρω σημαίνουν πως, όταν απεικονίζουμε ένα κύβο κατά τον τρόπο που θα δούμε αμέσως, σφάλουμε (πρβλ προς τα διαλαμβανόμενα εδώ).

 

 

 Το σφάλμα είναι σύνηθες και, άρα, συνηθισμένο (δηλαδή είμαστε εξοικειωμένοι με αυτό). Είναι, μάλιστα, καιέγκυρο”, καθόσον είναι σύμφωνο προς τηνθεσμποποιημένη«προβολή Cavalier» (όπως ονομάζεται). Αλλ΄ όταν θέλουμε να απεικονίσουμε ένα αντικείμενο προκειμένου να το αντιληφθεί ένας μαθητής, θα πρέπει, η απεικόνηση να είναι ακριβέστερη. Σημειωτέον ότι το σφάλμα ...αποκαλύπτεται όταν επειχειρήσουμε να διαχειριστούμε περαιτέρω τον κύβο, π.χ. όταν θελήσουμε να δείξουμε το κανονικό 8-άεδρο που έχει ως κορυφές τα κέντρα των εδρών του κύβου (συζυγές αυτού)...

Σημείωση:

Όταν η προβολή ενός κύβου είναι τέτοια ώστε η μία εδρική γωνία του να εμφανίζεται ως ορθή τότε η απεικόνισή του είναι (π.χ.) μία από τις ακόλουθες:

 

 

Ας τελειώσουμε, με μία ορθότερη απεικόνιση της προβολής ενός κύβου και του συζυγούς του 8-έδρου:

 

 

Σημείωση:

Περισσότερα περί των ορθών προβολών των στερεών, μπορείτε να δείτε εις το άρθρο υπό τον τίτλο: «Ακριβείς απεικονίσεις των στερεών.»



Πολύεδρα, κανονικά και ...αντικανονικά.

Σημείωση/ειδοποίηση:
Αυτή η ανάρτηση, δημιουργήθηκε κατ΄ αρχάς, προς εξυπηρέτηση ενός συγκεκριμένου σκοπού ο οποίος αναφέρεται εδώ. Το θέμα σχετίζεται με την άποψη του γράφοντος ότι, η κριτική των εσφαλμένων σχημάτων του σχολικού βιβλίου, μπορεί να αποβεί εξαιρετικά γόνιμη διά την μάθηση, εφ΄ όσον μετατραπεί εις το ερώτημα: «Πώς θα μπορούσαν να σχεδιασθούν ορθώς;» («Ουδέν κακόν αμιγές καλού».) Αυτό όμως, αποτελεί θέμα άλλης ανάρτησης... Όταν θα υπάρξει, θα τοποθετηθεί, εδώ, μία σχετική παραπομή (πρβλ και προς τις παραπομπές εις το τέλος αυτής της ανάρτησης).

Το θέμα πρωτο-δημοσιεύθηκε εις το mathematica.gr, εδώ...., ως εξής:
Πολύεδρα κανονικά και ...αντικανονικά.
1ον μήνυμα, από Αλεξίνοο (ήτοι, εμέ, Δευτ. Νοέμ. 25, 2013 3:56 pm):



Εις την εικόνα βλέπουμε δύο ζεύγη ομωνύμων κανονικών πολυγώνων.
Εάν, τα στοιχεία (αριστερό-δεξιό) εκάστου ζεύγους δεν παριστούν το αυτό στερεό, τουλάχιστον, ενα εκ των δύο είναι εσφαλμένο, δηλαδή, μη κανονικό.
Ποία είναι τα εσφαλμένα "κανονικά" πολύεδρα και πώς αποδεικνύεται η σφαλερότητά τους;

Σημείωση: Τα σχήματα εις τα δεξιά, έχουν σχεδιαστεί διά του “Paint”. 

1η απάντηση, από Αλεξίνοο (ήτοι, από εμέ, Τετ. Νοέμ. 27, 2013 12:17 am):
Ας μου επιτραπεί να παρουσιάσω ένα παιδικό “παιγνίδι” (αρχή λειτουργίας):
Δι΄ αυτού υλοποιείται η κάθετη προβολή ενός αντικειμένου επί επιπέδου. Πρόκειται περί μίας παραλλαγής των μεθόδων, κεντρικής προβολής, που χρησιμοποιούσαν τους προηγουμένους αιώνες ορισμένοι ζωγράφοι (υπάρχουν πολλές, σχετικές ξυλογραφίες του Ντύρερ). Η παραλλαγή (ή/και βελτίωση) συνίσταται εις την δυνατότητα παραλλήλου προβολής (καθέτου προς το επίπεδο προβολής).




Η ευθεία που ορίζουν τα σταυρονήματα είναι διαρκώς κάθετη επί του επιπέδου προβολής (όταν η βάση του φορέως των σταυρονημάτων εφάπτεται επί του υαλοπίνακος).
Όταν στοχεύουμε ένα σημείο του προς σχεδίασιν αντικειμένου κατά τρόπον ώστε, το σημείο αυτό, και οι δύο σταυροί των σταυρονημάτων να κείνται επ΄ ευθείας τότε, μπορούμε να σημειώσουμε επί του υαλοπίνακος το σημείο εις το οποίο ευρίσκεται ο σταυρός, ο εν επαφή προς αυτόν.
Το “παιχνίδι” το “έπαιξε”, αυτό το καλοκαίρι, ένα παιδί πού, τώρα είναι εις την 2α δημοτικού.
Τα αντικείμενα που σχεδίασε ήταν συνθετότερα από αυτό. [Τα ορθογώνια παραλληλεπίπεδα (με μήκη ακμών ακέραια πολλαπλάσια της μονάδος) τα σχεδιάζει επί ενός αξονομετρικού (ισομετρικού) κανάβου].
Σημείωση:
Περί της διατηρήσεως της παραλληλίας και, του λόγου των παραλλήλων (ή, συνευθειακών) τμημάτων ευθειών, θα ομιλήσουμε (με τό παιδί) το προσεχές καλοκαίρι


απάντηση, από Αλεξίνοο (Κυρ. Δεκ. 01, 2013 1:19 pm):
Κατ΄ αρχάς, ας εξετάσουμε το τετράεδρο εις τα αριστερά της αρχικής εικόνας:
Ας το ονομάσουμε S,ABC (S η κορυφή του – θεωρουμένου ως πυραμίδος).
Ας κατασκευάσουμε το διά του S ύψος του, το SH. Και, διά να διευκολυνθούμε, ας το στρέψουμε ώστε να καταστήσουμε το SH κάθετο προς την βάση της οθόνης.




 
 Τώρα, ας επιχειρήσουμε να δούμε τίνος ισοπλεύρου τριγώνου προβολή είναι το ABC:


 Όπως βλέπουμε υπάρχει έλλειψη κέντρου H, διέρχεται διά του B και τέτοια ώστε, το μεν A να κείται εκτός αυτής, το δε C, εντός. Άρα, δεν υπάρχει τρίγωνο ισόπλευρο που να έχει το ABC ως προβολή του.
Όπερ έδει δείξαι...
Αλλά, ας συνεχίσουμε:
Ας σχεδιάσουμε την περιγεγραμμένη έλλειψη του μη ισοπλεύρου τριγώνου ABC και ας δούμε τίνος τριγώνου προβολή είναι αυτό και υπό ποία γωνία, a, τέμνει το επίπεδο του ABC η προβάλουσα:




 Έχομε: sina = \displaystyle{\frac{KM}{KN}.
Διαιρώντας το SH διά του cosa ευρίσκουμε το ύψος του προβαλλομένου τετραέδρου. Το αποτέλεσμα είναι πολύ μεγαλύτερο από το ύψος που αντιστοιχεί εις την ακτίνα του κύκλου του περιγεγραμμένου της έδρας του κανονικού τετραέδρου.
Ας δούμε το προβαλλόμενο τετράεδρο υπό γωνία προβολής από της μηδενικής έως της ορθής αυξάνοντάς την ανά 1/6 της ορθής και, ταυτοχρόνως, ας δούμε τις αντίστοιχες προβολές ενός κανονικού τετραέδρου:



  
3η απάντηση, από Αλεξίνοο (Κυρ. Δεκ. 01, 2013 7:54 pm):
 Ας δούμε, τώρα, το οκτάεδρο ABCDFE, εις τα αριστερά της αρχικής εικόνος:




Τα τετράγωνα ABCD, AFCD και BFDE, θα έπρεπε να προβάλλονται (τουλάχιστον) ως παραλληλόγραμμα.
Ίσως όμως να έχει εφαρμοσθεί κάποια ... άγνωστη εις εμέ, προοπτική (εάν είναι επιτρεπτή, αυτή, εις τα γεωμετρικά σχήματα).

Ας δούμε προσεκτικότερα το σχήμα:




Επειδή αδυνατούμε να αντιληφθούμε το τι παριστάνει η “κόκκινη” γραμμή ας την διαγράψουμε και ας την αντικαταστήσουμε με τις ακμές EB και FB τις οποίες, ούτως ή, άλλως, ...τις περιμένει το B.
Τώρα όμως, οι προβολές των ακμών BF, FD και της διαγωνίου BD, κείνται επ΄ ευθείας...
Ας δούμε, λοιπόν, και τις άλλες διαγωνίους:




Αλλά, δεν υπάρχει προοπτική που ...να διασπά, ένα σημείο, εις τρία:
Εδώ βλέπουμε τρία κέντρα του οκταέδρου εκ των οποίων το ένα ταυτίζεται με μία κορυφή του.


 4η απάντηση, από Αλεξίνοο (Δευτ. Δεκ. 09, 2013 12:08 pm):




Το “κόκκινο” πεντάγωνο είναι η προβολή ενός ...κανονικού πενταγώνου του οποίου οι διαγώνιοι δεν είναι παράλληλοι προς τις πλευρές του.
Το “μπλε” πεντάγωνο δεν είναι, καν, κυρτό....
Ερώτηση:
Εάν ο μαθητής έχει πεισθεί ότι αυτό που βλέπει είναι η απεικόνιση ενός κανονικού δωδεκαέδρου και, έπειτα δει μία ακριβή απεικόνιση, θα την αναγωρίσει;




5η απάντηση, από Demetes (Δευτ. Δεκ. 09, 2013 12:58 pm):
Αλεξίνοε έχεις δίκιο. Ιδίως το εικοσάεδρο βγάζει μάτι ότι δεν είναι κανονικό. Ας τους δικαιολογήσουμε αφού δεν ισχυρίζονται ότι είναι κανονικό. :lol:

Πάντως αυτά συμβαίνουν και εις Παρισίους. Η Mathematical Association of America έχει ως λογότυπο το εικοσάεδρο, μόνο που από το 1972 μέχρι το 1985 σχεδιαζόταν λανθασμένα στα εξώφυλλα των περιοδικών της!

Δείτε π.χ. εδώ. Θα βρείτε στο άρθρο και εικοσάεδρο από βιβλίο που είναι ακόμη χειρότερα σχεδιασμένο από το δικό μας.


 6η απάντηση, από Αλεξίνοο (Δευτ. Δεκ. 09, 2013 2:35 pm ):

Αγαπητέ Δημήτρη,
το ότι τα εν λόγω πολύεδρα δεν δηλώνονται ως κανονικά (πώς, άλλωστε;) δεν αρκεί διά να «τους δικαιολογήσουμε» (όπως λέγεις).
Διότι η “δήλωση” υπάρχει – έμμεση πλην σαφής: Είναι τα αναπτύγματα που ευρίσκονται παραπλεύρως των στερεών.
Άλλωστε, (π.χ.) το εικοσάεδρο μόνον ως κανονικό το συναντούν οι μαθητές (και, ίσως, όχι οι μόνοι).

Σημειωτέον ότι δεν πρόκειται περί σχημάτων μίας (π.χ.) αποδεικτικής πρότασης (αν δεχθούμε ότι, εκεί, “επιτρέπονται” κάποια σχεδιαστικά σφάλματα) αλλά περί εποπτικών απεικονίσεων “γνωριμίας” του μαθητού με τα αντικείμενα που απεικονίζονται...

Ας συγκρίνουμε τον χρόνο και τον κόπο που απαιτείται για να γίνουν αυτές οι απεικονίσεις ακριβείς προς τον χρόνο εκατοντάδων χιλιάδων μαθητών που θα σπαταληθεί προς απόκτηση μίας εσφαλμένης εντύπωσης...



7η απάντηση, από Demetes (Δευτ. Δεκ. 09, 2013 3:55 pm):
Ασφαλώς και τα κανονικά εννοούσαν. Χιούμορ έκανα.
...
Σημείωση-εξαγγελία:
Η συμμετοχή μου εις το εν λόγω φόρουμ διεκόπη εν όσω εκκρεμούσε η εξέταση της (ορθής) προβολής του κύβου και η παρουσίαση/υπόδειξη μεθόδων ορθής σχεδιάσεως της (εν γένει) προβολής ενός στερεού με απλά μέσα.
Περί της προβολής του κύβου, και προς αποφυγήν ενός συνήθως  επαναλαμβανομένου σφάλματος (και μάλιστα με επιστημονική “εγκυρότητα”) χρειάζεται να γνωρίζουμε τα σχετικά με την ορθή προβολή μίας τριέδρου τρισορθογωνίου γωνίας. Αυτό, υπάρχει εδώ...
Τα λοιπά, θα τα παρουσιάσω εις αυτό το blog, προσεχώς. Εν τω μεταξύ, ορισμένα σχετικά, υπάρχουν, εις την ανάρτηση που ακολουθεί: 
Ορθή σχεδίαση μίας πυραμίδος.